Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu vừa và nhỏ tại Việt Nam

Doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp Việt Nam nhưng thường gặp nhiều hạn chế về vốn, năng lực tiếp cận thị trường quốc tế so với các doanh nghiệp lớn khi tham gia xuất khẩu. Nhận thức được điều này, Nhà nước đã triển khai nhiều chương trình, chính sách hỗ trợ thiết thực nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhóm doanh nghiệp này mở rộng ra thị trường quốc tế.

Bài viết tổng hợp các nhóm chính sách hỗ trợ chính mà doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tiếp cận, cùng cách thức đăng ký tham gia hiệu quả.

Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia

Chương trình Xúc tiến thương mại quốc gia do Bộ Công Thương chủ trì hàng năm hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ, triển lãm quốc tế uy tín, tổ chức đoàn giao dịch thương mại tại nước ngoài, kết nối doanh nghiệp với nhà nhập khẩu tiềm năng thông qua hệ thống thương vụ Việt Nam tại các nước. Doanh nghiệp tham gia thường được hỗ trợ một phần chi phí gian hàng, vé máy bay, hoặc được miễn phí tham gia các phiên kết nối giao thương (business matching).

Doanh nghiệp nên chủ động theo dõi kế hoạch chương trình xúc tiến thương mại hàng năm được công bố trên cổng thông tin của Cục Xúc tiến thương mại, đăng ký sớm do số lượng suất tham gia được hỗ trợ thường có giới hạn và cạnh tranh cao.

Hỗ trợ tín dụng xuất khẩu

Ngân hàng Phát triển Việt Nam và một số ngân hàng thương mại có các gói tín dụng ưu đãi dành riêng cho doanh nghiệp xuất khẩu, bao gồm tín dụng trước khi giao hàng (hỗ trợ vốn lưu động sản xuất) và tín dụng sau khi giao hàng (chiết khấu bộ chứng từ xuất khẩu để có tiền mặt ngay thay vì chờ đối tác thanh toán theo kỳ hạn). Lãi suất các gói tín dụng này thường thấp hơn lãi suất vay thương mại thông thường.

Ngoài ra, Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng hỗ trợ bảo lãnh vay vốn cho các doanh nghiệp chưa đủ tài sản thế chấp, giúp mở rộng khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho hoạt động sản xuất, xuất khẩu.

Hỗ trợ đào tạo và tư vấn nghiệp vụ xuất khẩu

Nhiều địa phương, tổ chức xúc tiến thương mại thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo miễn phí hoặc chi phí thấp về nghiệp vụ xuất nhập khẩu, kỹ năng đàm phán quốc tế, quy định thị trường nước ngoài cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là nguồn lực quý giá giúp doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp mới bắt đầu xuất khẩu, xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc mà không cần đầu tư chi phí đào tạo lớn.

Một số chương trình còn cung cấp dịch vụ tư vấn 1-1, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng kế hoạch xuất khẩu cụ thể, rà soát hồ sơ pháp lý, hợp đồng trước khi ký kết với đối tác nước ngoài — doanh nghiệp nên tận dụng tối đa các nguồn lực tư vấn miễn phí này trước khi thuê dịch vụ tư vấn thương mại trả phí.

Hỗ trợ chuyển đổi số và thương mại điện tử xuyên biên giới

Trước xu hướng thương mại điện tử xuyên biên giới ngày càng phát triển, nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ xây dựng gian hàng trên các sàn thương mại điện tử quốc tế, đào tạo kỹ năng vận hành, marketing số, thậm chí hỗ trợ một phần chi phí trong giai đoạn đầu triển khai. Đây là kênh tiếp cận thị trường quốc tế với chi phí thấp hơn đáng kể so với xuất khẩu truyền thống, phù hợp với nguồn lực hạn chế của doanh nghiệp nhỏ.

Doanh nghiệp nên tìm hiểu các chương trình hợp tác giữa cơ quan xúc tiến thương mại với các nền tảng thương mại điện tử lớn như Alibaba.com, Amazon Global Selling, thường có các gói ưu đãi riêng cho doanh nghiệp Việt Nam mới tham gia.

Kết luận

Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu vừa và nhỏ tại Việt Nam khá đa dạng nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn chưa tận dụng hiệu quả do thiếu thông tin. Việc chủ động tìm hiểu, kết nối với các cơ quan xúc tiến thương mại, hiệp hội ngành hàng tại địa phương sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận được nhiều nguồn lực hỗ trợ thiết thực, giảm bớt rào cản khi bắt đầu hành trình xuất khẩu.